Checklist 2026 – Wat verandert er voor de technische installatiebranche?

Voor installateurs, MKB-bedrijven en zzp’ers in de techniek

Het jaar 2026 is aangebroken en er komen een aantal belangrijke regels en verplichtingen aan die direct raken aan de technische installatiebranche. Denk aan installateurs van elektrische installaties, zonnepanelen, warmtepompen, laadpalen, slimme meters, gebouwbeheersystemen en IoT‑oplossingen.

Dit artikel geeft een praktische checklist: wat verandert er, wat moet je regelen en waar moet je op letten.

1️⃣ AI‑wet (AI Act) – slimmer installeren = meer verantwoordelijkheid

Wat verandert er?

Vanaf augustus 2026 gelden de meeste verplichtingen van de Europese AI‑wet (AI Act).

Gebruik je software of slimme systemen die:

• automatisch beslissingen nemen,

• gedrag voorspellen,

• energieverbruik sturen,

• onderhoud plannen,

• of mensen monitoren (bijv. via sensoren)? Dan kan dit onder de AI‑wet vallen.
  

Wat betekent dit voor installateurs?

• Slimme gebouwinstallaties, energie‑managementsystemen en voorspellend onderhoud kunnen AI bevatten.

• Jij bent vaak niet de maker, maar wel de leverancier of gebruiker.
  

Checklist AI Act

• ⬜ Weet je welke systemen die je installeert AI gebruiken?

• ⬜ Weet je of het om laag risico of hoog risico AI gaat?

• ⬜ Kun je klanten uitleggen wat het systeem doet?

• ⬜ Is er altijd menselijke controle mogelijk?

👉 Let op: AI die invloed heeft op mensen (bijv. werk, veiligheid, toegang) krijgt extra regels.

2️⃣ AVG & privacy – sensoren en data zijn geen bijzaak meer

Wat verandert er?

De AVG bestaat al, maar handhaving wordt strenger in combinatie met AI en slimme installaties.

Denk aan:

• bewegingssensoren,

• camera’s,

• slimme thermostaten,

• energie‑monitoring per persoon of ruimte.
  

Wat betekent dit voor jou?

Ook als installateur kun je medeverantwoordelijk zijn als je systemen plaatst die persoonsgegevens verwerken.

Checklist AVG

• ⬜ Worden er persoonsgegevens gemeten of opgeslagen?

• ⬜ Is de klant hierover goed geïnformeerd?

• ⬜ Is het systeem zo ingesteld dat het zo min mogelijk data verzamelt?

• ⬜ Kun je privacy‑vriendelijke instellingen aanbieden?
  

👉 Tip: leg vast dat jij installeert, maar dat de klant verantwoordelijk is voor het gebruik.

3️⃣ Cybersecurity (NIS2 & Cyber Resilience Act)

Wat verandert er?

Vanaf 2025–2026 gaan strengere regels gelden voor digitale veiligheid.

Vooral relevant bij:

• gebouwbeheersystemen,

• industriële installaties,

• slimme netwerken,

• laadinfra en energieopslag.
  

Wat betekent dit voor installateurs?

• Slechte beveiliging = risico op storingen, schade en aansprakelijkheid.

• Klanten gaan vaker eisen stellen aan veiligheid.
  

Checklist cybersecurity

• ⬜ Gebruik je standaardwachtwoorden? (→ stoppen)

• ⬜ Zijn systemen updatebaar?

• ⬜ Is externe toegang goed afgeschermd?

• ⬜ Weet je wie verantwoordelijk is bij een hack?
  

4️⃣ Productveiligheid & aansprakelijkheid – software telt mee

Wat verandert er?

Vanaf 2026 wordt software expliciet gezien als onderdeel van een product.

Dat betekent:

• Softwarefouten kunnen leiden tot aansprakelijkheid.

• Ook updates en configuraties tellen mee.
  

Checklist productaansprakelijkheid

• ⬜ Installeer je volgens de instructies van de fabrikant?

• ⬜ Documenteer je instellingen en oplevering?

• ⬜ Leg je vast wie verantwoordelijk is voor updates?

• ⬜ Gebruik je alleen goedgekeurde componenten?
  

5️⃣ Datadeling & slimme apparaten (Data Act)

Wat verandert er?

De Data Act geeft klanten meer rechten over data die hun apparaten genereren.

Voorbeelden:

• data van warmtepompen,

• zonnepanelen,

• laadpalen,

• slimme meters.
  

Wat betekent dit voor jou?

• Klanten mogen vragen: “Welke data verzamelt dit systeem?”

• En: “Wie kan daar bij?”
  

Checklist Data Act

• ⬜ Kun je uitleggen welke data wordt gegenereerd?

• ⬜ Is duidelijk wie toegang heeft tot die data?

• ⬜ Deel je data niet zomaar met derden?
  

6️⃣ Reparatie & onderhoud – recht op reparatie

Wat verandert er?

Nieuwe regels stimuleren reparatie boven vervanging.

Voor installaties betekent dit:

• Onderdelen langer beschikbaar houden.

• Reparatie mogelijk maken.
  

Checklist reparatie

• ⬜ Kun je installaties onderhouden en repareren?

• ⬜ Zijn onderdelen beschikbaar?

• ⬜ Is software niet onnodig ‘op slot’?
  

7️⃣ Praktische eindcheck voor 2026

Doe dit in 2025–2026:

• ⬜ Maak een overzicht van slimme en digitale installaties die je levert.

• ⬜ Spreek met leveranciers over AI, data en beveiliging.

• ⬜ Leg verantwoordelijkheden vast in offertes en contracten.

• ⬜ Train medewerkers in basiskennis AI, privacy en security.

• ⬜ Gebruik duidelijke uitleg richting klanten.
  

Conclusie

De technische installatiebranche wordt digitaler en slimmer, maar daarmee ook verantwoordelijker.

Je hoeft geen jurist te worden. Maar je moet wel weten:

• wat je installeert,

• welke data het systeem gebruikt,

• en waar jouw verantwoordelijkheid begint en stopt.
  

👉 Wie dit nu goed regelt, voorkomt gedoe, boetes en aansprakelijkheid in 2026. En namens het team van berkland wensen we u een gelukkig en gezond 2026